{"id":122,"date":"2023-07-14T11:20:18","date_gmt":"2023-07-14T11:20:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/?p=122"},"modified":"2025-08-25T19:11:13","modified_gmt":"2025-08-25T19:11:13","slug":"sicile-kayitli-aracin-harici-olarak-devredilmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/2023\/07\/14\/sicile-kayitli-aracin-harici-olarak-devredilmesi\/","title":{"rendered":"Sicile Kay\u0131tl\u0131 Arac\u0131n Harici Olarak Devredilmesi"},"content":{"rendered":"\n<p>Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kural olarak ta\u015f\u0131n\u0131rlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in ta\u015f\u0131nmazlar gibi herhangi bir ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir. Nitekim buna uygun olarak TBK m.26 \u201c<em>Taraflar, bir s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fini kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcrce belirleyebilirler.<\/em>\u201d \u015feklinde d\u00fczenleme mevcuttur. Ancak kanun koyucu, sicile kay\u0131tl\u0131 ara\u00e7lar\u0131n sat\u0131\u015f, trampa ve ba\u011f\u0131\u015flama i\u015flemleri i\u00e7in ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131n\u0131 ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u00e7lar\u0131n sat\u0131\u015f, devir ve tescili ile bu i\u015flemlerle ilgili yetki ve sorumluluk kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu\u2019nun 20.maddesinin 1.f\u0131kras\u0131n\u0131n d bendi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re \u201c<em>Tescil edilmi\u015f ara\u00e7lar\u0131n her \u00e7e\u015fit sat\u0131\u015f ve devirleri, sat\u0131\u015f ve devri yap\u0131lacak ara\u00e7tan dolay\u0131 motorlu ta\u015f\u0131tlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zamm\u0131, vergi cezas\u0131 ve trafik idari para cezas\u0131 borcu bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi ve ta\u015f\u0131t \u00fczerinde sat\u0131\u015f ve\/veya devri k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 herhangi bir tedbir veya kay\u0131t bulunmamas\u0131 halinde, ara\u00e7 sahibi ad\u0131na d\u00fczenlenmi\u015f tescil belgesi veya trafik tescil kay\u0131tlar\u0131 esas al\u0131narak noterler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. <strong>Noterler taraf\u0131ndan yap\u0131lmayan her \u00e7e\u015fit sat\u0131\u015f ve devirler ge\u00e7ersizdir<\/strong><\/em><strong>.<\/strong>\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc ihtiva etmektedir. Buna g\u00f6re trafik siciline kay\u0131tl\u0131 arac\u0131n m\u00fclkiyetinin naklini gerektirir her t\u00fcrl\u00fc i\u015flemin Noter huzurunda yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Kanunun lafzi yorumundan da anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere noter huzurunda yap\u0131lmayan sat\u0131\u015f\/devir i\u015flemi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Bu noktadaki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck yapt\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. TBK m.27\/1 \u201c<em>Kanunun emredici h\u00fck\u00fcmlerine, ahlaka, kamu d\u00fczenine, ki\u015filik haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 veya konusu imkans\u0131z olan s\u00f6zle\u015fmeler kesin olarak h\u00fck\u00fcms\u00fczd\u00fcr.<\/em>\u201d \u015feklindedir. Buna g\u00f6re, s\u00f6z konusu i\u015flem hukuk alan\u0131nda hi\u00e7bir sonu\u00e7 do\u011furmam\u0131\u015f say\u0131lmaktad\u0131r. <a id=\"_ftnref1\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Harici s\u00f6zle\u015fmelerde devreden yaln\u0131zca arac\u0131n dolays\u0131z zilyetli\u011fini devralana ge\u00e7irmekte olup kanunun arad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde resmi bir devir s\u00f6zle\u015fmesi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan m\u00fclkiyetin nakli ger\u00e7ekle\u015fmemektedir. Kanun koyucu taraf\u0131ndan Noter\u2019de yap\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen resmi akit sonras\u0131nda m\u00fclkiyet devredilmi\u015f olacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim Yarg\u0131tay 13. Hukuk Dairesi E.2009\/13265 K.2010\/5844 ve 28.04.2010 tarihli karar\u0131 <em>\u201c\u2026KARAR : Davac\u0131lar, daval\u0131 \u2026\u2019den di\u011fer daval\u0131 \u015firket ad\u0131na kay\u0131tl\u0131, \u2026 plakal\u0131 Ford marka, 2003 model Ranger 4\u00d72 arac\u0131, 22.04.2003 tarihli adi sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesi ile sat\u0131n ald\u0131klar\u0131n\u0131, sat\u0131\u015f bedeli olan 34.500,00 YTL\u2019yi nakit ve pe\u015fin olarak daval\u0131 \u2026 \u2026\u2019e \u00f6dediklerini, arac\u0131n zilyetli\u011finin devredildi\u011fini, m\u00fclkiyetinin devredilmedi\u011fini, Trafik \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019nce haciz konulmas\u0131 nedeniyle yakalanarak haciz ve muhafaza alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, daval\u0131n\u0131n bedeli iade etmedi\u011fini ileri s\u00fcrerek, sat\u0131\u015f bedeli olan 34.500,00 YTL\u2019nin karar tarihindeki de\u011feri ve paran\u0131n karar tarihindeki ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011fer tespit edilerek sebepsiz zenginle\u015fme ve denkle\u015ftirici adalet prensibine g\u00f6re olay tarihinden itibaren en y\u00fcksek banka reeskont faizi ile birlikte daval\u0131lardan m\u00fc\u015ftereken ve m\u00fcteselsilen al\u0131nmas\u0131na karar verilmesini istemi\u015flerdir. Daval\u0131lara usul\u00fcne uygun dava dilek\u00e7esi ve duru\u015fma g\u00fcn\u00fc tebli\u011f edilmi\u015f, daval\u0131lar duru\u015fmalara kat\u0131lmam\u0131\u015f davaya cevap vermemi\u015flerdir. Mahkemece, ara\u00e7 i\u00e7in \u00f6denen bedelin denkle\u015ftirici adalet ilkesine g\u00f6re hesaplanan bilirki\u015fi raporu ile belirlenen 69.731.62 YTL\u2019nin sat\u0131\u015f tarihinden yasal faiziyle tahsiline karar verilmi\u015f; h\u00fck\u00fcm, daval\u0131lar taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir. <strong>Taraflar aras\u0131nda d\u00fczenlenen trafikte tescilli arac\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fme haricen d\u00fczenlendi\u011fi i\u00e7in 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanunu\u2019nun 20\/d maddesi uyar\u0131nca ge\u00e7ersizdir. Hukuken ge\u00e7ersiz s\u00f6zle\u015fmelerde taraflar ald\u0131klar\u0131n\u0131 ayn\u0131 anda iade etmekle m\u00fckelleftirler.<\/strong> Mahkemece arac\u0131n iadesine ve \u00f6denen bedelin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verilmesi gerekirken yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirme sonucu yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olup, bozmay\u0131 gerektirir.<\/em>\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu noktada taraflar\u0131n haklar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eekle ayk\u0131r\u0131 olarak arac\u0131 devretmeye \u00e7al\u0131\u015fan malik, zilyetli\u011fin nakline ra\u011fmen maddi hukuk bak\u0131m\u0131ndan malvarl\u0131\u011f\u0131nda bu arac\u0131n m\u00fclkiyetini koruyaca\u011f\u0131 i\u00e7in kaybetti\u011fi yaln\u0131zca dolays\u0131z zilyetlik olacak ve bunu da al\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 a\u00e7aca\u011f\u0131 istihkak davas\u0131yla her zaman sa\u011flayabilecektir. Zira burada ayni bir dava s\u00f6z konusudur ve ayni haklar zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framazlar. Nitekim istihkak davas\u0131 \u201c<em>dolays\u0131z zilyet durumunda olmayan malikin, malik olmayan haks\u0131z dolays\u0131z zilyede kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ayni dava\u201d<\/em> olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Arac\u0131 devralan, devredenle aras\u0131ndaki s\u00f6zl\u00fc veya adi yaz\u0131l\u0131 s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re bir miktar bedel \u00f6demi\u015fse bu bedeli TBK m.77 vd. h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca sebepsiz zenginle\u015fme davas\u0131 ile geri almas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Devreden, devralandan arac\u0131n geri verilmesini istihkak davas\u0131 ile talep etmesi halinde devralan da devredene kar\u015f\u0131 \u00f6demezlik def\u2019ini \u00f6ne s\u00fcrerek, kendisinin \u00f6dedi\u011fi bedelin \u00f6deme tarihinden itibaren i\u015fleyecek yasal faiziyle birlikte \u00f6denmesi halinde arac\u0131n zilyetli\u011fini verece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrebilir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sonu\u00e7 olarak<\/strong>; sicile kay\u0131tl\u0131 bir arac\u0131n sat\u0131\u015f, ba\u011f\u0131\u015f ve trampa gibi akitler yoluyla m\u00fclkiyetinin devrinin hukuka uygun bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in i\u015flemlerin noter huzurunda resmi bir akitle yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Devre ili\u015fkin taraflarca d\u00fczenlenen adi yaz\u0131l\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler kesin h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fck yapt\u0131r\u0131m\u0131na tabii olup bu durumda m\u00fclkiyetin nakli ge\u00e7memi\u015f oldu\u011fundan her iki taraf da verdi\u011fini iade y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r. Devreden ta\u015f\u0131n\u0131rlara ili\u015fkin istihkak davas\u0131yla; devralan ise sebepsiz zenginle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re taleplerini \u00f6ne s\u00fcrebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> KURT, Ekrem. Motorlu Ara\u00e7 M\u00fclkiyetinin Devri, Tescili ve Harici Devirler, Eri\u015fim Tarihi: 14.07.2023, Eri\u015fim: <a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/179478\">https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/179478<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kural olarak ta\u015f\u0131n\u0131rlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in ta\u015f\u0131nmazlar gibi herhangi bir ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fildir. Nitekim buna uygun olarak TBK m.26 \u201cTaraflar, bir s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fini kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde \u00f6zg\u00fcrce belirleyebilirler.\u201d \u015feklinde d\u00fczenleme mevcuttur. Ancak kanun koyucu, sicile kay\u0131tl\u0131 ara\u00e7lar\u0131n sat\u0131\u015f, trampa ve ba\u011f\u0131\u015flama i\u015flemleri i\u00e7in ge\u00e7erlilik \u015fart\u0131n\u0131 ayr\u0131ca ve &#8230; <a title=\"Sicile Kay\u0131tl\u0131 Arac\u0131n Harici Olarak Devredilmesi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/2023\/07\/14\/sicile-kayitli-aracin-harici-olarak-devredilmesi\/\" aria-label=\"Read more about Sicile Kay\u0131tl\u0131 Arac\u0131n Harici Olarak Devredilmesi\">Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":123,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[27,28,24,35,30,31,37,32,36,25,29,33,38,34],"class_list":["post-122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sozlesmeler-hukuku","tag-adi-sozlesme","tag-adi-yazili","tag-arac","tag-bagis","tag-gecerlilik","tag-gecersizlik","tag-istihkak-davasi","tag-kesin-hukumsuzluk","tag-mulkiyetin-nakli","tag-noter","tag-resmi-sekil","tag-satis","tag-sebepsiz-zenginlesme","tag-trampa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions\/125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}