{"id":159,"date":"2023-07-26T08:36:01","date_gmt":"2023-07-26T08:36:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/?p=159"},"modified":"2025-08-25T19:11:13","modified_gmt":"2025-08-25T19:11:13","slug":"borcun-ustlenilmesi-ve-ticari-isletmenin-devri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/2023\/07\/26\/borcun-ustlenilmesi-ve-ticari-isletmenin-devri\/","title":{"rendered":"Borcun \u00dcstlenilmesi ve Ticari \u0130\u015fletmenin Devri"},"content":{"rendered":"\n

A. Genel Olarak Borcun \u00dcstlenilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 uyar\u0131nca bor\u00e7 ili\u015fkisi, ili\u015fkinin pasif taraf\u0131 olan bor\u00e7lunun bor\u00e7 ili\u015fkisi sona erene kadar de\u011fi\u015fmemesi \u015feklinde devam etmektedir. Bor\u00e7lunun de\u011fi\u015fmesi durumu istisnai durumlarda olup yasa koyucu genellikle bu istisnalar\u0131 kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, mirasb\u0131rakan\u0131n terekesinin aktif ve pasifleriyle birlikte miras\u00e7\u0131lara k\u00fclli halefiyet gere\u011fince ge\u00e7mesi, bir ticari i\u015fletmenin veya malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devral\u0131nmas\u0131, borcun s\u00f6zle\u015fme yoluyla nakli, var olan bir s\u00f6zle\u015fmenin pasif taraf\u0131nda olan bor\u00e7lunun s\u00f6zle\u015fmenin devri yoluyla de\u011fi\u015fmesi, tek tarafl\u0131 olarak bor\u00e7tan kurtarma taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn verilmesi yani borcun i\u00e7 \u00fcstlenilmesi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015febilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki durumlardan birisinin ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde borcu \u00fcstlenen, kendisinin daha \u00f6nce dahil olmad\u0131\u011f\u0131 ve bu anlamda tamamen yabanc\u0131 oldu\u011fu bir bor\u00e7 ili\u015fkisinde borcu aynen mufaza ederek bor\u00e7lunun konumuna ge\u00e7mesi hali borcun nakli yah\u0131t \u00fcstlenilmesidir. [1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 195\u2019inci maddesi ve devam\u0131nda borcun \u00fcstlenilmesi hususu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Borcun \u00fcstlenilmesi ile as\u0131l ama\u00e7lanan, dar anlamda borcun, bor\u00e7lu yerine, borcu \u00fcstlenen ki\u015fi taraf\u0131ndan ifa edilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

Borcun \u00fcstlenilmesi iki \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmektedir. Bunlar, i\u00e7 \u00fcstlenme ve d\u0131\u015f \u00fcstlenme olarak ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Buna g\u00f6re, bor\u00e7lu ile i\u00e7 \u00fcstlenme s\u00f6zle\u015fmesi yapan ki\u015fi, borcu bizzat ifa ederek veya alacakl\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131yla borcu \u00fcstlenerek, bor\u00e7luyu borcundan kurtarma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girmi\u015f olmaktad\u0131r. Bu noktada \u00f6nemli olan bir di\u011fer husus, bor\u00e7lu ile borcu \u00fcstlenen aras\u0131nda akdedilen s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri dolay\u0131s\u0131yla bor\u00e7lu, kendi \u00fczerine d\u00fc\u015fen edimleri gere\u011fince ifa etmedi\u011fi takdirde, borcu \u00fcstlenenden i\u015fbu i\u00e7 \u00fcstlenme s\u00f6zle\u015fmesi uyar\u0131nca do\u011fan\/do\u011facak edimleri ifa etmesini isteyememektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bor\u00e7lu ile borcu \u00fcstlenen aras\u0131nda yap\u0131lan i\u00e7 s\u00f6zle\u015fmenin alacakl\u0131lara sunulmas\u0131 ve alacakl\u0131larca i\u015fbu s\u00f6zle\u015fmenin kabul edilerek borcu \u00fcstlenen ile yeni bir s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131 halinde ger\u00e7ek bor\u00e7lu, borcundan kurtulmu\u015f olmaktad\u0131r. E\u011fer ki borcu \u00fcstlenen ile alacakl\u0131lar aras\u0131nda bu y\u00f6nde herhangi bir s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenlenmemi\u015fse, i\u00e7 \u00fcstlenme s\u00f6zle\u015fmesi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri ba\u011flamayacakt\u0131r. Bu noktada bor\u00e7lu, alacakl\u0131ya olan borcu ifa edip borcu \u00fcstlenene kar\u015f\u0131 r\u00fccu edebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Borcun \u00fcstlenilmesinin kural olarak borcun i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirici bir etkisi yoktur. Bor\u00e7, sahip oldu\u011fu \u00f6zelliklerini korur. Nitekim TBK m.198\u2019de ifade edildi\u011fi gibi, alacakl\u0131ya ait ba\u011fl\u0131 haklardan bor\u00e7lunun ki\u015fili\u011fine \u00f6zg\u00fc olanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki haklar sakl\u0131 kalmaktad\u0131r. Borcun g\u00fcvencesi olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin rehin verdi\u011fi veya kefalet bulunan hallerde ise rehin verenin veya kefilin borcun \u00fcstlenilmesine yaz\u0131l\u0131 r\u0131zalar\u0131 varsa bu g\u00fcvenceler borcun \u00fcstlenilmesinden sonra da devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n

B. Ticari \u0130\u015fletmenin Devri ile Borcun \u00dcstlenilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TBK m.202\u2019de ticari i\u015fletme veya malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devral\u0131nmas\u0131 hususu d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re bir malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya bir i\u015fletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan, bunu alacakl\u0131lara bildirdi\u011fi veya ticari i\u015fletmeler i\u00e7in Ticaret Sicili Gazetesi\u2019nde, di\u011ferleri i\u00e7in T\u00fcrkiye genelinde da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lan gazetelerden birinde yay\u0131mlanacak ilanla duyurdu\u011fu tarihten ba\u015flayarak, onlara kar\u015f\u0131 malvarl\u0131\u011f\u0131ndaki veya i\u015fletmedeki bor\u00e7lardan sorumlu olur. Bununla birlikte, iki y\u0131l s\u00fcreyle \u00f6nceki bor\u00e7lu da devralanla birlikte m\u00fcteseslsil bor\u00e7lu olarak sorumlu kal\u0131r. Bu s\u00fcre, muaccel bor\u00e7lar i\u00e7in bildirme veya duyuru tarihinden; m\u00fceccel bor\u00e7lar i\u00e7in ise, muacceliyet tarihinden i\u015flemeye ba\u015flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ki y\u0131ll\u0131k s\u00fcrenin ba\u015flayabilmesi i\u00e7in bildirme veya ilanla duyurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devralan taraf\u0131ndan yerine getirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Devralan, ticari i\u015fletmenin devral\u0131nma tarihinden \u00f6nceki muaccel ve m\u00fceccel bor\u00e7lardan devredenin sorumlu olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin devreden ile bir anla\u015fma yapabilir. B\u00f6yle bir durumda devreden, tek tarafl\u0131 verece\u011fi taahh\u00fct ile ticari i\u015fletmenin devrinden \u00f6nceki muaccel ve m\u00fceccel bor\u00e7lardan sorumlu oldu\u011funu taahh\u00fct edebilir. Ancak bu taahh\u00fct, borcun i\u00e7 \u00fcstlenilmesi s\u00f6zle\u015fmesi niteli\u011finde olup 3.ki\u015filerden olan alacakl\u0131lara kar\u015f\u0131 herhangi bir h\u00fck\u00fcm ifade etmez ve onlar\u0131 ba\u011flamaz.<\/p>\n\n\n\n

Devralan, devir tarihinden \u00f6nceki muaccel veya devirden \u00f6nce m\u00fceccel ve daha sonra muaccel hale gelmi\u015f bor\u00e7lar dolay\u0131s\u0131yla alacakl\u0131lara bir bor\u00e7 ifa etmek durumunda kalmas\u0131 halinde devredenin vermi\u015f oldu\u011fu taahh\u00fct uyar\u0131nca yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeyi r\u00fccu hakk\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde devredene y\u00f6neltebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Yine devralan, ticari i\u015fletmenin malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fbu bor\u00e7lar dolay\u0131s\u0131yla haczedilmesi an\u0131nda istihkak iddias\u0131nda bulunursa a\u00e7\u0131lacak olan istihkak davas\u0131na devredenin vermi\u015f oldu\u011fu taahh\u00fcd\u00fc sunarak devredeni fer\u2019i m\u00fcdahil olarak davaya dahil edebilecektir.<\/p>\n\n\n\n

Ticari i\u015fletmenin devri ve devirden \u00f6nceki hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ak\u0131betlerinin nas\u0131l olaca\u011f\u0131 hususu konusu uzman ki\u015filerce detayl\u0131ca incelenmesi gereken durumlar olup t\u00fcm s\u00fcrecin bir avukat deste\u011fiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini tavsiye ederiz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> \u00d6ZCAN, Didem. T\u00fcrk Hukukunda Borcun \u00dcstlenilmesi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc \u00d6zel Hukuk Anabilim Dal\u0131, \u0130stanbul 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A. Genel Olarak Borcun \u00dcstlenilmesi Hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131 uyar\u0131nca bor\u00e7 ili\u015fkisi, ili\u015fkinin pasif taraf\u0131 olan bor\u00e7lunun bor\u00e7 ili\u015fkisi sona erene kadar de\u011fi\u015fmemesi \u015feklinde devam etmektedir. Bor\u00e7lunun de\u011fi\u015fmesi durumu istisnai durumlarda olup yasa koyucu genellikle bu istisnalar\u0131 kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, mirasb\u0131rakan\u0131n terekesinin aktif ve pasifleriyle birlikte miras\u00e7\u0131lara k\u00fclli halefiyet gere\u011fince ge\u00e7mesi, bir ticari i\u015fletmenin veya … Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":160,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[72,73,74,75,71],"class_list":["post-159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sozlesmeler-hukuku","tag-alacakli","tag-borclu","tag-borcun-ustlenilmesi","tag-ifa","tag-ticari-isletme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":162,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/162"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}