{"id":224,"date":"2023-12-22T06:51:36","date_gmt":"2023-12-22T06:51:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/?p=224"},"modified":"2025-08-25T19:11:13","modified_gmt":"2025-08-25T19:11:13","slug":"tutuklamanin-hukuki-niteligi-ve-yargi-kararlari-isiginda-incelenmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/2023\/12\/22\/tutuklamanin-hukuki-niteligi-ve-yargi-kararlari-isiginda-incelenmesi\/","title":{"rendered":"Tutuklaman\u0131n Hukuki Niteli\u011fi ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130ncelenmesi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama, ki\u015fi hak ve h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rland\u0131ran, kayna\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fta Anayasa olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve kanunlarla s\u0131n\u0131rlar\u0131 tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CMK da yer alan koruma tedbirlerinden olup ki\u015fi h\u00fcrriyetine en \u00e7ok etkili olan koruma tedbiridir. Ceza Muhakemesi Kanunun 100 ile 108\u2019inci maddeleri aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa isnat edilen su\u00e7un niteli\u011fine ve tutuklama nedenlerine ra\u011fmen hakim veya mahkeme tutuklama karar\u0131 vermekte serbesttir. Tutuklama ihtiyaridir. Tutuklama bir ceza de\u011fildir bir koruma tedbiridir. Ceza muhakemesinin amac\u0131 maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 olup, \u015f\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 muhakemenin amac\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama koruma tedbiri kural olarak, madde metninden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, su\u00e7 i\u015flendi\u011finin \u015f\u00fcphesi \u00fczerine tutuklama nedenlerinin varl\u0131\u011f\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Tutuklama temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahalesi en fazla bulunan, yanl\u0131\u015f ve keyfi uygulamalarla insan hayat\u0131nda b\u00fcy\u00fck etki do\u011furan koruma tedbiridir. Soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evrelerinde hangi makamlar\u0131n tutuklama karar\u0131 verebilece\u011fi, hangi makam\u0131n tutuklama talebinde bulunaca\u011f\u0131, cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n tutuklama karar\u0131n\u0131n geri al\u0131nmas\u0131n\u0131 istemesi, \u015f\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n sal\u0131verilme istemleri ve di\u011fer usul i\u015flemleri Ceza Muhakemesi Kanunu, doktrinsel g\u00f6r\u00fc\u015f ve yarg\u0131 kararlar\u0131 ile a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLAMA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kavram<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama, su\u00e7lu oldu\u011fu konusunda hen\u00fcz kesim h\u00fck\u00fcm bulunmayan, ancak su\u00e7 i\u015fledi\u011fi \u015f\u00fcphesi kuvvetli olan ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hakim karar\u0131yla ge\u00e7ici olarak kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu durumdaki ki\u015fiye, tutuklu, i\u00e7inde bulunulan yasal duruma ise tutukluluk denilmektedir.<a href=\"#_ftn1\" id=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yakalanan veya davet \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na gelen \u015f\u00fcphelinin, sulh ceza hakimli\u011fine g\u00f6nderilerek tutuklanmas\u0131 istenebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde, mahkeme \u00f6n\u00fcne gelen san\u0131k da, sorguya \u00e7ekilerek tutuklanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>1789 Frans\u0131z \u0130nsan ve Yurtta\u015f Haklar\u0131 Bildirgesi (m.7 vd.), 1948 \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi (m.9), 1950 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 ve Ana H\u00fcrriyetleri Korumaya Dair S\u00f6zle\u015fme (m.5) \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ki\u015fi g\u00fcvenli\u011fini g\u00fcvence alt\u0131na alan, tutuklama ve yakalaman\u0131n keyfi olmamas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren milletleraras\u0131 belgelerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklaman\u0131n maddi ko\u015fullar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama, ihtiyari bir koruma tedbiridir. Tutuklama mecburiyeti yoktur. Tutuklaman\u0131n iki maddi ko\u015fulu bulunmaktad\u0131r: 1. Kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren somut delillerin bulunmas\u0131, 2. Kanun\u2019da g\u00f6sterilen tutuklama nedenlerinden birinin ger\u00e7ekle\u015fmesi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kuvvetli Su\u00e7 \u015e\u00fcphesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Somut delillere dayanmayan soyut su\u00e7 \u015f\u00fcphesi, tutuklama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Tutuklama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u i\u015fledi\u011fine dair somut delillere dayanan kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi bulunmas\u0131 gerekir. (CMK m.100\/1)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklama Nedenlerinin Varl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ki\u015finin su\u00e7lulu\u011fu konusunda duyulan kuvvetli \u015f\u00fcphenin yan\u0131 s\u0131ra tutuklama sebeplerinden herhangi birinin de bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kanun\u2019da bu nedenler say\u0131larak \u015fu \u015fekilde belirlenmi\u015ftir: 1. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7mas\u0131, saklanmas\u0131 veya ka\u00e7aca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesini uyand\u0131ran somut olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, 2.\u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131yla delilleri yok edece\u011fine, gizleyece\u011fine, de\u011fi\u015ftirece\u011fine veya tan\u0131k, ma\u011fdur ve ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 giri\u015fiminde bulunaca\u011f\u0131na dair kuvvetli \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmas\u0131 (CMK m.100\/2)<a href=\"#_ftn2\" id=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u00e7ma \u015f\u00fcphesi, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7mas\u0131, saklanmas\u0131 veya ka\u00e7aca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesini uyand\u0131ran somut olgular\u0131n bulunmas\u0131 bir tutuklama nedenidir. Ka\u00e7ma kavram\u0131 hem yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7may\u0131, hem de bulunamayaca\u011f\u0131 bir yere saklanmay\u0131 ve gitmeyi kapsar.<\/p>\n\n\n\n<p>Delilleri karartma \u015f\u00fcphesi, su\u00e7lulu\u011fu hakk\u0131nda kuvvetli \u015f\u00fcphe bulunan ki\u015fi, delillerin karart\u0131lmas\u0131 \u015f\u00fcphesi nedeniyle de tutuklanabilir. Delilleri yok etme, gizleme veya de\u011fi\u015ftirme ve tan\u0131k, ma\u011fdur veya ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131 giri\u015fiminde bulunma olarak ifade edilebilir.<a href=\"#_ftn3\" id=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>YASAL KAR\u0130NELER<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 su\u00e7lardan dolay\u0131 tutuklama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in tutuklama sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 aranmaz. Bu su\u00e7lar\u0131n i\u015flendi\u011fine dair somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin (kuvvetli delillerin) varl\u0131\u011f\u0131, tutuklama nedenlerinin var say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterlidir. (CMK m.103). Bu su\u00e7lara katalog su\u00e7lar denilmektedir. CMK m. 103\u2019te yer alan su\u00e7lar \u015funlard\u0131r;<\/p>\n\n\n\n<p><em>a) 26.9.2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1. Soyk\u0131r\u0131m ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar (madde 76, 77, 78),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2.&nbsp; G\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ticareti (madde 79, 80)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3. Kasten \u00f6ld\u00fcrme (madde 81, 82, 83),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4. Kasten yaralama (madde 86, f\u0131kra 3, bent b, e ve f) ve neticesi sebebiyle a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f kasten yaralama (madde 87),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5. \u0130\u015fkence (madde 94, 95)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>6. Cinsel sald\u0131r\u0131 (birinci f\u0131kra hari\u00e7, madde 102),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>7. \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 (madde 103),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>8. H\u0131rs\u0131zl\u0131k (madde 141, 142) ve ya\u011fma (madde 148, 149),<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>9. Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti (madde 188),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>10. Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma (iki, yedi ve sekizinci f\u0131kralar hari\u00e7, madde 220),<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>11. Devletin G\u00fcvenli\u011fine Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar (madde 302, 303, 304, 307, 308),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>12. Anayasal D\u00fczene ve Bu D\u00fczenin \u0130\u015fleyi\u015fine Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>b) 10.7.1953 tarihli ve 6136 say\u0131l\u0131 Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar ile Di\u011fer Aletler Hakk\u0131nda Kanunda tan\u0131mlanan silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 (madde 12) su\u00e7lar\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>c) 18.6.1999 tarihli ve 4389 say\u0131l\u0131 Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131mlanan zimmet su\u00e7u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>d) 10.7.2003 tarihli ve 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununda tan\u0131mlanan ve hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>e) 21.7.1983 tarihli ve 2863 say\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanununun 68 ve 74 \u00fcnc\u00fc maddelerinde tan\u0131mlanan su\u00e7lar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>f) 31.8.1956 tarihli ve 6831 say\u0131l\u0131 Orman Kanununun 110 uncu maddesinin d\u00f6rt ve be\u015finci f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131mlanan kasten orman yakma su\u00e7lar\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>g)&nbsp;6\/10\/1983 tarihli ve 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanununun 33 \u00fcnc\u00fc maddesinde say\u0131lan su\u00e7lar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>h)&nbsp; 12\/4\/1991 tarihli ve 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanununun 7 nci maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda belirtilen su\u00e7lar.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>i)&nbsp; Kad\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen kasten yaralama su\u00e7u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>j)&nbsp; Sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6rev yapan personele kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri s\u0131ras\u0131nda veya g\u00f6revleri dolay\u0131s\u0131yla i\u015flenen kasten yaralama su\u00e7u.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLAMANIN B\u0130\u00c7\u0130MSEL KO\u015eULLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklama yasa\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yasa koyucu, sadece adli para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya v\u00fccut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 kasten i\u015flenenler hari\u00e7 olmak \u00fczere hapis cezas\u0131n\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131ldan fazla olmayan su\u00e7larda tutuklama yasa\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.(CMK m. 100\/4). Onbe\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f \u00e7ocuklar hakk\u0131nda, \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015f y\u0131l\u0131 a\u015fmayan hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren fiillerden dolay\u0131 tutuklama karar\u0131 verilemez. (\u00c7KK m.21)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Muhakeme \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muhakemenin yap\u0131labilmesi \u015farta ba\u011fl\u0131ysa, tutuklama i\u00e7in \u00f6nce bu \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 aranmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc tutuklama muhakemenin yap\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015fvurulan bir koruma tedbiridir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>San\u0131\u011fa g\u00fcvence belgesi verilmemi\u015f olmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mahkeme, gaip olan san\u0131k hakk\u0131nda duru\u015fmaya gelmesi halinde tutuklanmayaca\u011f\u0131 konusunda bir g\u00fcvence belgesi verebilir ve bu g\u00fcvence ko\u015fullara da ba\u011flanabilir. (CMK m.246). mahkeme taraf\u0131ndan ka\u00e7akl\u0131\u011f\u0131na karar verilen san\u0131\u011fa da g\u00fcvence belgesi verilebilir. (CMK m.248\/7)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklaman\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklaman\u0131n i\u015fin \u00f6nemiyle, verilmesi beklenen ceza veya g\u00fcvenlik tedbiriyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekir. (CMK m. 100\/1)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hakim veya mahkeme karar\u0131 bulunmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Soru\u015fturma evresinde \u015f\u00fcphelinin tutuklanmas\u0131na Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan karar verilir.<a href=\"#_ftn4\" id=\"_ftnref4\">[4]<\/a> (CMK m.101\/1, 162). Soru\u015fturma evresinde \u015f\u00fcphelinin tutuklanmas\u0131na, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine yetkili sulh ceza hakimi karar verir. Hakim, yakalanarak kendi \u00f6n\u00fcne tutuklama talebiyle g\u00f6nderilmi\u015f olan \u015f\u00fcpheliyi \u00f6nce CMK m.147\u2019de belirtilen usule g\u00f6re sorguya \u00e7eker. Sulh ceza hakimi, sorgu sonucunda tutuklama talebini yerinde g\u00f6r\u00fcrse, tutuklama karar\u0131 verilir. Kovu\u015fturma evresinde san\u0131\u011f\u0131n tutuklanmas\u0131na, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine veya re\u2019sen yetkili ve g\u00f6revli mahkemece karar verilir. (CMK m. 101\/1). \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011funda kural olarak tutuklama karar\u0131 verilemez. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131k ile m\u00fcdafiin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile tutuklama duru\u015fmas\u0131 yap\u0131l\u0131r. Tutuklama istendi\u011finde, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k, kendisinin se\u00e7ece\u011fi veya baro taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilecek bir m\u00fcdafiin yard\u0131m\u0131ndan yararlan\u0131r. (CMK m.101\/3). Tutuklama karar\u0131 m\u00fcdafiin huzurunda verilir. 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019da tutuklama talep edildi\u011finde ve buna karar verildi\u011finde gerek\u00e7e g\u00f6sterilmesi, \u00f6zellikle vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 tutuklama isteminde bulundu\u011funda mutlaka gerek\u00e7e g\u00f6sterir ve adli kontrol uygulanmas\u0131n\u0131n neden yetersiz kalaca\u011f\u0131n\u0131 hukuki ve fiili y\u00f6nleriyle a\u00e7\u0131klar.(CMK m.101\/1). CMK m.101\/2\u2019ye g\u00f6re, \u2018tutuklamaya, tutuklaman\u0131n devam\u0131na veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine ili\u015fkin kararlarda; kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesini, tutuklama nedenlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, tutuklama tedbirinin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011funu, g\u00f6steren deliller somut olgularla gerek\u00e7elendirilerek a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilir.\u2019 T\u00fcm kararlardan tutuklaman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi veya hala devam etti\u011fi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn5\" id=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Tutuklama kararlar\u0131 mutlaka gerek\u00e7eli yaz\u0131lmal\u0131, \u2018tutukluluk s\u00fcresi, tutuklama tarihi, su\u00e7lar\u0131n niteli\u011fi\u2019 gibi s\u00f6zc\u00fcklerle de\u011fil, ka\u00e7ma veya delilleri karartma tehlikesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterecek ger\u00e7ek olgular\u0131 g\u00f6stererek tutuklama karar\u0131 verilmeli veya mevcut karar uzat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn6\" id=\"_ftnref6\">[6]<\/a>(CMK m.101\/2).(\u0130nsan Haklar\u0131 Kararlar\u0131 Derlemesi II,165-166)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklaman\u0131n \u0130htiyarili\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama karar\u0131n\u0131 sadece hakim verebilir ve tutuklama mecburiyeti yoktur. Tutuklama ihtiyaridir. Tutuklaman\u0131n t\u00fcm \u015fartlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olsa da, hakim tutuklama karar\u0131 verme konusunda takdir hakk\u0131na sahiptir. Takdir hakk\u0131 \u015f\u00fcphesiz yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131yla, hak ve adalet duygusuyla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<a href=\"#_ftn7\" id=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u015e\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011funda tutuklama karar\u0131 verilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011funda kural olarak tutuklama karar\u0131 verilemez. Ancak istisna olarak, yabanc\u0131 \u00fclkede bulunan ka\u00e7aklar hakk\u0131nda sulh ceza hakimi veya mahkeme taraf\u0131ndan yokluklar\u0131nda tutuklama karar\u0131 verilebilir. (CMK m.248\/5). Adli kontrol\u00fcn i\u00e7erdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirmeyen \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k hakk\u0131nda, h\u00fckmedilebilecek hapis cezas\u0131n\u0131n s\u00fcresi ne olursa olsun, yetkili yarg\u0131 mercii hemen tutuklama karar\u0131 verebilir. (CMK m.112)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutuklanan\u0131n durumunun yak\u0131nlara bildirilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklamadan ve tutuklaman\u0131n uzat\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin her karardan, tutuklunun bir yak\u0131n\u0131na veya belirledi\u011fi bir ki\u015fiye, hakimin karar\u0131yla gecikmeksizin haber verilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tutukluluk s\u00fcresi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklulu\u011fun s\u00fcresi yarg\u0131lamada makul s\u00fcre ile ayn\u0131 kavram olmamakla birlikte, muhakemenin makul s\u00fcre i\u00e7erisinde yap\u0131l\u0131p bitirilmesi ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Anayasa\u2019ya g\u00f6re, tutuklanan ki\u015finin makul s\u00fcre i\u00e7inde yarg\u0131lanmay\u0131 ve soru\u015fturma veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lmay\u0131 isteme haklar\u0131 vard\u0131r.(Ay. m.19\/7). 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019na g\u00f6re, asliye cezal\u0131k su\u00e7larda tutukluluk s\u00fcresi en \u00e7ok bir y\u0131ld\u0131r. Bu s\u00fcre, zorunlu hallerde gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek alt\u0131 ay daha uzat\u0131labilir. (CMK m.102\/1).<a href=\"#_ftn8\" id=\"_ftnref8\">[8]<\/a> Bu su\u00e7larda soru\u015fturma evresinde tutukluluk s\u00fcresi alt\u0131 ay\u0131 ge\u00e7emez.(CMK m.102\/4). Asliye ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren i\u015fler bak\u0131m\u0131ndan tutukluluk s\u00fcresi soru\u015fturma evresinde alt\u0131 ay ve kovu\u015fturma evresinde alt\u0131 ay olmak \u00fczere en \u00e7ok bir y\u0131ld\u0131r. Asliye cezal\u0131k su\u00e7larda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evreleri dahil toplam tutukluluk s\u00fcresi uzatmalarla birlikte en \u00e7ok bir y\u0131l alt\u0131 ay devam edebilir. A\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin g\u00f6revine giren i\u015flerde, tutukluluk s\u00fcresi en \u00e7ok iki y\u0131ld\u0131r. Bu s\u00fcre zorunlu hallerde gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek uzat\u0131labilir. A\u011f\u0131r cezal\u0131k adi i\u015flerde tutuklulukta uzatma s\u00fcresi toplam \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez. Soru\u015fturma evresinde a\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren adi i\u015flerde tutukluluk s\u00fcresi bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.(CMK m.102\/4). A\u011f\u0131r ceza mahkemesinin g\u00f6revine giren adi i\u015fler bak\u0131m\u0131ndan tutukluluk s\u00fcresi soru\u015fturma evresinde bir y\u0131l, kovu\u015fturma evresinde bir y\u0131l olmak \u00fczere en \u00e7ok iki y\u0131ld\u0131r. Kovu\u015fturma evresindeki bu bir y\u0131ll\u0131k tutukluluk s\u00fcresi ancak zorunlu hallerde gerek\u00e7esi g\u00f6sterilerek \u00fc\u00e7 y\u0131l daha uzat\u0131labilecek ve toplam tutukluluk s\u00fcresi soru\u015fturma evresinde bir y\u0131l, kovu\u015fturma evresinde uzatma s\u00fcresi \u00fc\u00e7 y\u0131l olmak \u00fczere toplam en \u00e7ok be\u015f y\u0131l olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin g\u00f6revine giren baz\u0131 su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan istisna olarak uzatmada \u00fcst s\u0131n\u0131r \u00fc\u00e7 y\u0131l de\u011fil be\u015f y\u0131l olarak belirlenmi\u015ftir. 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun \u0130kinci Kitap D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc, Be\u015finci, Alt\u0131nc\u0131 ve Yedinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tan\u0131mlanan su\u00e7lar ile 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu kapsam\u0131na giren su\u00e7larda uzatma be\u015f y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.(CMK m.102\/2). T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin g\u00f6revine bu su\u00e7larda tutukluluk s\u00fcresi uzatmayla birlikte yedi y\u0131l devam edebilir.<a href=\"#_ftn9\" id=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tutukluluk s\u00fcreleri, fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada on be\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan yar\u0131 oran\u0131nda, on sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f \u00e7ocuklar bak\u0131m\u0131ndan ise d\u00f6rtte \u00fc\u00e7 oran\u0131nda uygulan\u0131r.(CMK m.102\/5)<a href=\"#_ftn10\" id=\"_ftnref10\">[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Uzatma kararlar\u0131, cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k ile m\u00fcdafiin g\u00f6r\u00fc\u015fleri al\u0131nd\u0131ktan sonra verilir. (CMK m.102\/3). Kanunda bu s\u00fcjelerin dinlenmesinden s\u00f6z edilmedi\u011fi i\u00e7in, uzatma kararlar\u0131 duru\u015fmas\u0131z olarak dosya \u00fczerinden verilebilir. (CMK m.33)<a href=\"#_ftn11\" id=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tutukluluk s\u00fcrelerinin dolmas\u0131 nedeniyle sal\u0131verilenler hakk\u0131nda, adli kontrole ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r. (CMK m.109\/7)<a href=\"#_ftn12\" id=\"_ftnref12\">[12]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Azami tutukluluk s\u00fcresinin dolmas\u0131 nedeniyle verilen adli kontrol h\u00fck\u00fcmlerini isteyerek yerine getirmeyen \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k hakk\u0131nda yetkili yarg\u0131 mercii hemen tutuklama karar\u0131 verebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLAMAYA \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KARARLARA KAR\u015eI KANUN YOLU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama karar\u0131na ve tahliye talepleri sonucunda verilecek olan tutuklamayla ilgili kararlara kar\u015f\u0131 itiraz kanun yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.(CMK m.101\/5,103,104).Tutuklamaya, tutuklulu\u011fun devam\u0131na, savc\u0131n\u0131n talebinin reddine veya tutuklama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin hakimlik ve mahkeme kararlar\u0131na itiraz s\u00f6z konusudur. Yarg\u0131tay\u2019\u0131n tutuklulu\u011fun devam\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131na da itiraz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.(YCGK, 29.03.2011-3-49\/28)<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130tiraz, ilgililerin karar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde yap\u0131l\u0131r. Karar\u0131 veren makama itiraz\u0131 g\u00f6steren bir dilek\u00e7e verilir veya tutana\u011fa ge\u00e7irilmek \u00fczere zab\u0131t katibine beyanda bulunur. Karar\u0131na itiraz edilen hakim veya mahkeme, itiraz\u0131 yerinde g\u00f6r\u00fcrse karar\u0131n\u0131 d\u00fczeltir; yerinde g\u00f6rmezse en \u00e7ok \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde, itiraz\u0131 incelemeye yetkili olan mercie g\u00f6nderir.(CMK m.268)(Ay.MK, Karar Tarihi 25.10.2017, Ba\u015fvuru No:2014\/18179).<\/p>\n\n\n\n<p>Yasada yaz\u0131l\u0131 olan sakl\u0131 haller sakl\u0131 kalmak \u00fczere itiraz hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verilir. Ancak merci gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve sonra m\u00fcdafii veya vekili dinleyebilir.(CMK m.271\/1). Merciin itiraz\u0131 en k\u0131sa s\u00fcrede incelemesi gerekir. CMK m. 271\/3\u2019de itiraz merciin karar\u0131 en k\u0131sa s\u00fcrede verece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Yasada belirtilen bu s\u00fcreler i\u00e7inde h\u00fck\u00fcm verilmemesi, bundan kaynaklanan t\u00fcm maddi ve manevi zararlar\u0131n devletten istenmesi hakk\u0131n\u0131 do\u011furur.(CMK m.141\/1-d)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLULU\u011eUN DENETLENMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, soru\u015fturma evresinin en etkin s\u00fcjesidir. Sulh ceza hakimi, kural olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n talebi \u00fczerine, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in bu evreye dahil olmaktad\u0131r. Yasaya g\u00f6re, cumhuriyet savc\u0131s\u0131, soru\u015fturma evresinde tutuklaman\u0131n art\u0131k gereksiz oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varacak olursa, \u015f\u00fcpheliyi re\u2019sen serbest b\u0131rak\u0131r. (CMK m.103\/2). Tutuklama kararlar\u0131 kural olarak en \u00e7ok otuz g\u00fcn h\u00fck\u00fcm ifade eder. Soru\u015fturma evresinde hakimin zorunlu savc\u0131 olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 haller hari\u00e7 sulh ceza hakiminin re\u2019sen \u015f\u00fcphelinin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar vermesi s\u00f6z konusu de\u011fildir. (CMK m.163). Bu evrede de en ge\u00e7 otuz g\u00fcn\u00fcn sonunda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istemi \u00fczerine sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan tutuklulu\u011fun devam\u0131 konusunda karar vermelidir. (CMK m.108\/1). Yasal denetimin soru\u015fturma evresinde \u015f\u00fcpheli veya m\u00fcdafii taraf\u0131ndan da talep edilebilece\u011fi CMK m.108\/2\u2019de g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yasaya uygun olarak tutukland\u0131\u011f\u0131 halde makul s\u00fcrede en ge\u00e7 otuz g\u00fcn i\u00e7inde- yarg\u0131lama mercii \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmam\u0131\u015f olan tutuklu, bu nedenle u\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi ve manevi zararlar\u0131n tazminini devletten isteyebilir.(CMK m.141\/1-d)<a href=\"#_ftn13\" id=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Soru\u015fturman\u0131n sonunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011finde \u015f\u00fcpheli serbest kal\u0131r. (CMK m.103\/2)<a href=\"#_ftn14\" id=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Kovu\u015fturma evresinde, tutukluluk halinin devam edip etmeyece\u011fine mahkeme karar verir. CMK m.108\/3 gere\u011fince, tutukevinde bulunan san\u0131\u011f\u0131n tutukluluk halinin devam\u0131n\u0131n gerekip gerekmedi\u011fine her celsede veya ko\u015fullar ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde oturumlar aras\u0131nda ancak her halukarda otuzar g\u00fcnl\u00fck s\u00fcreler i\u00e7inde re\u2019sen karar verilir. Mahkeme tutuklulu\u011fu her oturumda ko\u015fullar ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde oturumlar aras\u0131nda ve her halukarda otuz g\u00fcn i\u00e7inde re\u2019sen denetlemek ve tutuklulu\u011fu karar ba\u011flamak mecburiyetindedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dosya b\u00f6lge adliye mahkemesi veya Yarg\u0131tay\u2019da ise b\u00f6lge adliye mahkemesi veya Yarg\u0131tay ilgili dairesi veya Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu da re\u2019sen dosya \u00fczerinden san\u0131\u011f\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar verilebilir.(CMK m.104\/3)<\/p>\n\n\n\n<p>Her bir tutuklulu\u011fun devam\u0131na ili\u015fkin karar yeni bir tutuklama karar\u0131 niteli\u011findedir ve bu karar da CMK m.108 gere\u011fince otuz g\u00fcn h\u00fck\u00fcm ifade eder ve CMK m. 108\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen denetim mekanizmas\u0131 bu kararlar i\u00e7in de ge\u00e7erli olur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n soru\u015fturma ve kovu\u015fturma evrelerinde her zaman herhangi bir s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sal\u0131verilmesini isteme hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r.(CMK m. 104\/1)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TAHL\u0130YE TALEB\u0130YLE DENETLENMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Soru\u015fturma evresinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 tutuklaman\u0131n art\u0131k gereksiz oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varacak olursa, \u015f\u00fcpheliyi re\u2019sen serbest b\u0131rak\u0131r.(CMK m.103\/3)<\/p>\n\n\n\n<p>Soru\u015fturma evresinde \u015f\u00fcpheli sal\u0131verilmesini sulh ceza hakiminden talep eder.(CMK&nbsp; m.104). CMK m.105\/1\u2019e g\u00f6re, \u2018Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya m\u00fcdafiin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nd\u0131ktan sonra, \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde istemin kabul\u00fcne veya reddine karar verir. Kovu\u015fturma evresinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya san\u0131k veya m\u00fcdafi taraf\u0131ndan duru\u015fmada tahliye talebinde bulunabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adli kontrol talebiyle denetlenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Adli kontrol koruma tedbiri, tutuklama nedenlerinin varl\u0131\u011f\u0131 (CMK m.109) ancak tutuklaman\u0131n orant\u0131s\u0131z olaca\u011f\u0131 hallerde ba\u015fvurulan bir tedbirdir. Adli kontrol kararlar\u0131 soru\u015fturma evresinde cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n talebiyle sulh ceza hakimince, kovu\u015fturma evresinde talep \u00fczerine veya re\u2019sen mahkeme taraf\u0131ndan verilebilen kararlard\u0131r.(CMK m.110)<a href=\"#_ftn15\" id=\"_ftnref15\">[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n adli kontrol talepli tahliye istemi, sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan \u015f\u00fcpheli, san\u0131k veya m\u00fcdafiin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nd\u0131ktan sonra \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde karara ba\u011flan\u0131r. (CMK m. 103,105). Soru\u015fturma evresinde hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 verilmi\u015f \u015f\u00fcpheli ve m\u00fcdafiin de adli kontrol talep ederek tahliye talebinde bulunma hakk\u0131 vard\u0131r. (CMK m.103\/1)<\/p>\n\n\n\n<p>Soru\u015fturma evresinde cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n talebiyle sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan, kovu\u015fturma evresinde ise mahkeme taraf\u0131ndan re\u2019sen uygulanabilen bir tedbirdir.(CMK m.110\/3)<\/p>\n\n\n\n<p>Adli kontrol alt\u0131nda veya adli kontrols\u00fcz tahliye talebi \u00fczerine yetkili makam\u0131n tutuklulu\u011fun devam\u0131na, kald\u0131r\u0131lmas\u0131na veya adli kontrol uygulanmas\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz edilebilir.(CMK m.105)<\/p>\n\n\n\n<p>Tahliye talebi sonucunda serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar verilen tutuklunun, tahliye i\u015flemlerinin s\u00fcratle tamamlan\u0131p en k\u0131sa s\u00fcrede serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerekir.(De\u011ferli vd.\/T\u00fcrkiye 18242\/02, 5 \u015eubat 2008)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLAMA KARARININ YER\u0130NE GET\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklama karar\u0131, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 verilir ve \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k tutukevine g\u00f6nderilir. Tutuklunun tutukevine konuldu\u011fu, karar\u0131 veren hakim veya mahkemeye g\u00fcn ve saati belirterek bildirilir.(CG\u0130K m.112). Tutuklunun tutukevinden ka\u00e7mas\u0131 halinde, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve kolluk kuvvetleri sulh ceza hakimine ba\u015fvurmadan do\u011frudan yakalama emri d\u00fczenleyebilir.(CMK m.98\/2).\u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011funda verilen tutuklama karar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi konusunda, bir zaman s\u0131n\u0131rlamas\u0131 yoktur. Tutuklama karar\u0131 gecede yerine getirilebilir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131k kapal\u0131 bir yerde bulunsa bile, su\u00e7\u00fcst\u00fc veya gecikmede tehlike bulunan hallerle yakalanm\u0131\u015f ya da g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden \u015f\u00fcpheli, tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla arama yap\u0131lacaksa, gece vakti de bu yerler aranabilir.(CMK m.118\/2)<a href=\"#_ftn16\" id=\"_ftnref16\">[16]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>TUTUKLU GE\u00c7\u0130R\u0130LEN S\u00dcREN\u0130N MAHKUM\u0130YETTEN \u0130ND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muhakeme s\u00fcrecinde h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce \u00f6zg\u00fcrl\u00fck k\u0131s\u0131tlanarak ge\u00e7irilen s\u00fcrelerin ceza mahkumiyetinden indirilmesi gerekir.(TCK m.63). Ki\u015fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 su\u00e7tan beraat ederse ve kural olarak ba\u015fka bir mahkumiyeti de yoksa g\u00f6zalt\u0131nda veya tutuklu kal\u0131nan s\u00fcre i\u00e7in sadece \u2018tazminat\u2019 istenmesi s\u00f6z konusu olabilir.(CMK m.141,142)<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u0130HM, ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARLARI I\u015eI\u011eINDA TUTUKLAMA KORUMA TEDB\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HS m. 5\/3 uyar\u0131nca yakalanan ki\u015finin makul s\u00fcre i\u00e7inde yarg\u0131lanmaya hakk\u0131 vard\u0131r. B\u00f6ylece tutuklama,\u2019makul\u2019 yani kabul edilebilir bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni tutuklaman\u0131n \u00f6nce al\u0131nm\u0131\u015f bir ceza de\u011fil, bir \u2018koruma tedbiri\u2019 olmas\u0131d\u0131r. Bir tedbir olan tutuklaman\u0131n \u00f6nce al\u0131nm\u0131\u015f bir ceza gibi k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki uygulamay\u0131 d\u00fczeltme amac\u0131n\u0131 g\u00fcden A\u0130HS m. 5\/3 her olay i\u00e7in ge\u00e7erli soyut bir s\u00fcre saptam\u0131\u015f de\u011fildir.(G\u00d6LC\u00dcKL\u00dc Feyyaz, Yarg\u0131lama Makamlar\u0131 \u00d6n\u00fcnde Makul S\u00fcre, \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi Dergisi, May\u0131s-Eyl\u00fcl 1991)<a href=\"#_ftn17\" id=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Yakalanan ve\/veya tutuklanan ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131 ile ilgili 5. Madde kapsam\u0131nda sahip oldu\u011fu \u2018makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yarg\u0131lanmaya veya adli kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lma&nbsp; hakk\u0131\u2019 ile ilgili olarak g\u00f6zalt\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu s\u00fcrenin A\u0130HM i\u00e7tihatlar\u0131yla d\u00f6rt g\u00fcn\u00fc a\u015fmamas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 halde, tutukluluk s\u00fcreleri bak\u0131m\u0131ndan A\u0130HM i\u00e7tihatlar\u0131yla b\u00f6yle bir azami s\u00fcreden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.(Tezcan, Erdem, Sancakdar, \u00d6nok \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131 8. Bask\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>17.06.2008 tarihli T\u00fcm\/T\u00fcrkiye karar\u0131na g\u00f6re yasad\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi oldu\u011fu iddias\u0131yla 1995 Ekim ay\u0131nda tutuklan\u0131p, davas\u0131 s\u00fcrerken 2005 Aral\u0131k ay\u0131nda serbest b\u0131rak\u0131lmak suretiyle 6 y\u0131l 5 ay tutuklu kalan Okan T\u00dcM\u2019\u00fcn tutukluluk s\u00fcresinin makul s\u00fcreyi a\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 yarg\u0131layan A\u0130HM, somut olayda t\u00fcm ko\u015fullar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini, masumiyet karinesi de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131 me\u015fru k\u0131lan t\u00fcm ko\u015fullar\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve bunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve bunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HM\u2019e g\u00f6re , yap\u0131lan yarg\u0131lamada T\u00fcrk yarg\u0131 yerinin tutuklulukta ge\u00e7en zaman\u0131 ba\u015fvuran lehine dikkate ald\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren hi\u00e7bir unsur bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u2018 dosya i\u00e7eri\u011fi, toplanan delillere g\u00f6re, su\u00e7un i\u015fleni\u015f tarihlerine ve tutukluluk durumuna g\u00f6re\u2019 gibi tutukluluk halini uzatan kararlar her defas\u0131nda geli\u015fig\u00fczel, basma kal\u0131p gerek\u00e7elerle tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemeye g\u00f6re \u00f6zellikle \u2018delil durumu\u2019 gibi bir gerek\u00e7eye dayanarak s\u00fcrekli tutukluluk halini uzatan kararlar hakl\u0131 de\u011fildir.<a href=\"#_ftn18\" id=\"_ftnref18\">[18]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>08.08.2006 tarih ve 49048\/99 say\u0131l\u0131 H\u00fcseyin ESEN\/T\u00fcrkiye A\u0130HM karar\u0131nda, mahkemenin ba\u015fvuran\u0131n be\u015f y\u0131l d\u00f6rt ay s\u00fcren tutukluluk halinin devam\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131nda, ka\u00e7ma ve delilleri karartma tehlikelerinin neler oldu\u011funu belirtmeyi ihmal etti\u011fini, \u015fayet \u2018delil durumu\u2019 isnat edilen su\u00e7a ili\u015fkin delillerin yo\u011funlu\u011funu ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren yo\u011fun su\u00e7 isnad\u0131 olarak anla\u015f\u0131l\u0131yorsa, bunlar\u0131n tek ba\u015f\u0131na tutukluluk halinin bu kadar uzun s\u00fcre devam etmesini hakl\u0131 k\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgularak , bu durumun 5\/3 maddeyi ihlal etti\u011fine karar vermi\u015ftir. (08.08.2006 tarih ve 49048\/99 say\u0131l\u0131 H\u00fcseyin Esen\/T\u00fcrkiye Karar\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Kuvvetli su\u00e7 \u015f\u00fcphesi dahi, uzayan tutuklamay\u0131 tek ba\u015f\u0131na hakl\u0131 \u00e7\u0131karamaz. Tutukluluk s\u00fcresi uzad\u0131k\u00e7a, tedbirin devam\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lan sebepler doyurucu \u015fekilde gerek\u00e7elendirilmelidir. Bizim hukukumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan: 1. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7mas\u0131, saklanmas\u0131 veya ka\u00e7aca\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesini uyand\u0131ran somut olgular varsa; 2. \u015e\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131; delilleri yok etme, gizleme veya de\u011fi\u015ftirme ya da tan\u0131k, ma\u011fdur veya ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131 giri\u015fimde bulunma hususlar\u0131nda kuvvetli \u015f\u00fcphe olu\u015fturuyorsa, tutuklama nedeni vard\u0131r. Demek ki, bu durumlardan hangisi oldu\u011fu, delillere dayal\u0131 olarak, somut bir bi\u00e7imde ve gerek\u00e7eli olarak ortaya konulmal\u0131d\u0131r. (Tezcan, Erdem, Sancakdar, \u00d6nok \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131 8. Bask\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklu san\u0131k, olaya \u00f6ncelik verilmesini ve yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00f6zel bir \u00e7abukluk i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesin talep etme hakk\u0131na sahiptir. Bununla birlikte bu \u00e7aba, ne mahkemenin, belirsiz olan konular\u0131 ayd\u0131nlatmas\u0131n\u0131 ve ne de iddia ve savunman\u0131n delillerini ileri s\u00fcrmesini engellemelidir. (A\u0130HM 3. Daire\u2019nin 10.11.2005 tarihli Dzelili\/Almanya Karar\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Tutuklu i\u015flerde \u00e7abukluk ilkesinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in, mahkemenin tan\u0131k ve bilirki\u015fileri davet etme ve s\u0131k\u0131 bir duru\u015fma plan\u0131 tespit etme konusunda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmas\u0131 gerekir. (A\u0130HM 29.07.2004 tarihli Cevizovic\/Almanya Karar\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 hukukunda yerle\u015fmi\u015f olan ilke, tutuklulu\u011fun istisna olmas\u0131 ve masumiyet karinesini g\u00f6zetmek i\u00e7in yarg\u0131lamalar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde tutuksuz yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u2018su\u00e7un niteli\u011fi, delil durumu, dosyan\u0131n i\u00e7eri\u011fi\u2019 gibi her seferinde tekrarlanan genel \u015fablonlar kullan\u0131lmas\u0131n\u0131, tutuklama gerek\u00e7elerini detayland\u0131r\u0131lmamas\u0131 bir ihlal nedeni olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. \u015eablon gerek\u00e7eyle tutuklama yap\u0131lmamas\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle madde 5\/3\u2019ten verilen ihlallere \u00f6rnek olarak 24 Ekim 2007 tarihli Mehmet Yavuz\/T\u00fcrkiye karar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebiliriz.( Tezcan, Erdem, Sancakdar, \u00d6nok \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131 8. Bask\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Yakalanan ki\u015finin makul s\u00fcre i\u00e7inde yarg\u0131lanmaya hakk\u0131 vard\u0131r. B\u00f6ylece tutuklama, makul yani kabul edilebilir bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni, tutuklaman\u0131n \u00f6ne al\u0131nm\u0131\u015f bir ceza de\u011fil, bir koruma tedbiri olmas\u0131d\u0131r. Uzun tutuklama s\u00fcreleri A\u0130HM\u2019e olas\u0131 bir ba\u015fvuru durumunda, hem A\u0130HS m.5 hem de m.6 a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye y\u00f6n\u00fcnden s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratacakt\u0131r. <a href=\"#_ftn19\" id=\"_ftnref19\">[19]<\/a>Yarg\u0131tay CGK 12.04.2011, 2011\/1-51 E., 2011\/42 K. Ve AYM H\u0131d\u0131r Memicil, Ba\u015fvuru No: 2013\/1420, 17\/07\/2014)<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HM, tutuklamaya ili\u015fkin duru\u015fman\u0131n gizli yap\u0131lmas\u0131n\u0131, ba\u015fvurucuya veya avukat\u0131na savc\u0131n\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n tutuklanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131nda bilgi verilmemesini ve dosyay\u0131 inceleme olana\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131n\u0131 A\u0130HS m. 5\/4\u2019\u00fcn ihlali olarak nitelendirmektedir. (A\u0130HM B\u00fcy\u00fck Daire 25.03.1999 Nikolova\/Bulgaristan)<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HM\u2019e g\u00f6re A\u0130HS m. 5\/4 anlam\u0131nda tutukluluk durumuna ili\u015fkin inceleme, adil yarg\u0131lamaya ili\u015fkin gereklilikleri kar\u015f\u0131lamal\u0131; bu ba\u011flamda hukuksal dinleme ve ceza kovu\u015fturma organlar\u0131 ile tutuklu aras\u0131nda silah e\u015fitli\u011fini sa\u011flamal\u0131d\u0131r. A\u0130HS m. 5\/1-c\u2019nin uyguland\u0131\u011f\u0131 durumlarda tutuklu ki\u015finin dinlenmesi zorunludur. E\u011fer tutuklaman\u0131n hukuka uygunlu\u011fu denetimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan soru\u015fturma dosyas\u0131ndaki dok\u00fcmanlar\u0131 m\u00fcdafiin incelemesine izin verilmemi\u015f ise, bu takdirde A\u0130HS m.5\/4 uyar\u0131nca silah e\u015fitli\u011fi ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmaz. (A\u0130HM 09\/01\/2003 tarihli Shishkov\/Bulgaristan karar\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HS m.5\u2019te yakalama ve tutuklama i\u015flemine kar\u015f\u0131 san\u0131\u011f\u0131n yasa yollar\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131 oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu h\u00fck\u00fcm, A\u0130HS m. 5\/1\u2019de an\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm durumlar i\u00e7in ge\u00e7erli olmakla birlikte, her bir s\u0131n\u0131rlama nedeni i\u00e7in farkl\u0131 g\u00fcvenceler \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir.(A\u0130HM 24.06.1982 tarihli Droogenbroeck\/Bel\u00e7ika karar\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0130HM, tutuklulu\u011fun hukuka uygunlu\u011funu tart\u0131\u015fma konusu yapmak i\u00e7in dosya i\u00e7eri\u011finden bilgi edinme zorunlulu\u011fu varsa, daha kapsaml\u0131 ve s\u0131n\u0131rs\u0131z bir dosya inceleme hakk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. <a href=\"#_ftn20\" id=\"_ftnref20\">[20]<\/a>(Tezcan, Erdem, Sancakdar, \u00d6nok \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131 8. Bask\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>Dosyaya eri\u015fimin engellenmesi ile ilgili Erkan \u0130nan\/T\u00fcrkiye davas\u0131nda, A\u0130HM 2. Dairesi, &nbsp;23.02.2010 tarihinde A\u0130HS m.5\/4\u2019\u00fcn ihlal edildi\u011fi sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r. A\u0130HM , A\u0130HS\u2019in 5\/4 maddesi uyar\u0131nca tutuklulu\u011fa itiraz i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunulan mahkeme \u00f6n\u00fcnde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir duru\u015fman\u0131n \u00e7eki\u015fmeli olmas\u0131 ve iddia makam\u0131 ile san\u0131k aras\u0131nda \u2018silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi\u2019 ilkesi temin etmi\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. (A\u0130HM Sch\u00f6ps\/Almanya ba\u015fvuru no: 25116\/94)<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u00e7maz\/T\u00fcrkiye davas\u0131nda, A\u0130HM 2. Dairesi 02.02.2010, A\u0130HM, A\u0130HS\u2019in 5\/3 maddesinin ihlale edildi\u011fi sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Dava konusu olayda ba\u015fvuran\u0131n yakla\u015f\u0131k on y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcreyi tutuklu ge\u00e7irdi\u011fini tespit etmi\u015ftir. Bir yandan tutukluluk s\u00fcresine itiraz etmek i\u00e7in, di\u011fer yandan hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddia edilen tutukluluk nedeniyle tazminat elde edebilmek i\u00e7in etkili ba\u015fvuru yolu bulunmad\u0131\u011f\u0131 kapsam\u0131nda yap\u0131lan \u015fikayet ile ilgili olarak A\u0130HM, A\u0130HS\u2019in 5\/4 ve 5\/5 maddesinin ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn21\" id=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>KANAAT VE DE\u011eERLEND\u0130RME<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da izah edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; tutuklama ceza muhakemesi i\u00e7inde, mahiyeti ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, koruma tedbirleri aras\u0131nda temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahalesi en fazla olan tedbirdir. Adalete g\u00fcven ve toplum huzuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunlu bulundu\u011fu hallerde azami dikkatle uygulanmas\u0131 gerekmektedir. Tutuklaman\u0131n t\u00fcm kanuni \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131sa dahi ihtiyari oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Yarg\u0131 kararlar\u0131 ve uygulamada \u2018mevcut delil durumu ve dosya kapsam\u0131\u2019 gibi soyut gerek\u00e7elerle tutuklama kararlar\u0131 verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Anayasa ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda CMK insan haklar\u0131na uygun olmayan yayg\u0131n uygulamalara mahal vermemek ad\u0131na tutuklama koruma tedbirinin t\u00fcm usul\u00fc i\u015flemleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve kapsaml\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlemi\u015ftir. Hakimler ve savc\u0131lar yarg\u0131lama faaliyetini icra ederken, su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olan ki\u015finin \u00f6ncelikle insan oldu\u011funu ve verecekleri kararlarda hayat\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini ve ma\u011fduriyetlere sebep olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeli ve di\u011fer koruma tedbirlerinin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ncelikli olarak incelemeli ve bu tedbirlerin yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde tutuklama koruma karar\u0131n\u0131 insan haklar\u0131, hukukun evrensel ilkeleri ve ilgili mevzuat uyar\u0131nca gerek\u00e7elendirerek vermesi elzemdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong><\/strong><strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/li>\n\n\n\n<li><strong><\/strong><strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>KUNTER, NURULLAH; FER\u0130DUN YEN\u0130SEY; AY\u015eE NUHO\u011eLU, <\/strong>Muhakeme Hukuku Dal\u0131 Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, 15. B., \u0130stanbul, Beta, 2006.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00d6ZT\u00dcRK, BAHR\u0130; DURMU\u015e TEZCAN; MUSTAFA RUHAN ERDEM, \u00d6ZGE SIRMA, YASEM\u0130N F. SAYGILAR, ESRA ALAN<\/strong>; Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, 3. B., Ankara, Se\u00e7kin, 2010.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>KATO\u011eLU,<\/strong> Tutuklama Tedbirine \u0130li\u015fkin Sorunlar, Ankara Barosu Dergisi, Ankara,2010.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Mehmet Re\u015fat KOPARAN, <\/strong>Bir Koruma Tedbiri Olarak Tutuklama, TBB Dergisi, Say\u0131 65, Ankara,2006.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\" id=\"_ftn2\">[2]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\" id=\"_ftn3\">[3]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\" id=\"_ftn4\">[4]<\/a> Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi, 06.06.2006-2006\/8803-2006.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\" id=\"_ftn5\">[5]<\/a> RG 05.07.2012 No.28344.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6\" id=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u0130nsan Haklar\u0131 Kararlar\u0131 Derlemesi II, 165-166.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref7\" id=\"_ftn7\">[7]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref8\" id=\"_ftn8\">[8]<\/a> RG. 19.12.2006 No.26381.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref9\" id=\"_ftn9\">[9]<\/a> Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 12\/04\/2011 Tarih ve 2021\/1-51 E., 2011\/42 say\u0131l\u0131 K.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref10\" id=\"_ftn10\">[10]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref11\" id=\"_ftn11\">[11]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref12\" id=\"_ftn12\">[12]<\/a> <strong>Mehmet Re\u015fat KOPARAN, <\/strong>Bir Koruma Tedbiri Olarak Tutuklama, TBB Dergisi, Say\u0131 65, Ankara,2006.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref13\" id=\"_ftn13\">[13]<\/a> <strong>KATO\u011eLU,<\/strong> Tutuklama Tedbirine \u0130li\u015fkin Sorunlar, Ankara Barosu Dergisi, Ankara,2010<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref14\" id=\"_ftn14\">[14]<\/a> <strong>Mehmet Re\u015fat KOPARAN, <\/strong>Bir Koruma Tedbiri Olarak Tutuklama, TBB Dergisi, Say\u0131 65, Ankara,2006.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref15\" id=\"_ftn15\">[15]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref16\" id=\"_ftn16\">[16]<\/a> <strong>CENTEL\/ZAFER, <\/strong>Ceza Muhakemesi Hukuku, 17.Bas\u0131, \u0130stanbul 2020.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref17\" id=\"_ftn17\">[17]<\/a> <strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref18\" id=\"_ftn18\">[18]<\/a> <strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref19\" id=\"_ftn19\">[19]<\/a> <strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref20\" id=\"_ftn20\">[20]<\/a> <strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref21\" id=\"_ftn21\">[21]<\/a> <strong>TEZCAN,ERDEM,SANCAKDAR,\u00d6NOK,<\/strong> \u0130nsan Haklar\u0131 El Kitab\u0131,8.Bas\u0131,Ankara 2019.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0130R\u0130\u015e Tutuklama, ki\u015fi hak ve h\u00fcrriyetini s\u0131n\u0131rland\u0131ran, kayna\u011f\u0131n\u0131 ba\u015fta Anayasa olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve kanunlarla s\u0131n\u0131rlar\u0131 tespit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CMK da yer alan koruma tedbirlerinden olup ki\u015fi h\u00fcrriyetine en \u00e7ok etkili olan koruma tedbiridir. Ceza Muhakemesi Kanunun 100 ile 108\u2019inci maddeleri aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa isnat edilen su\u00e7un &#8230; <a title=\"Tutuklaman\u0131n Hukuki Niteli\u011fi ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130ncelenmesi\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/2023\/12\/22\/tutuklamanin-hukuki-niteligi-ve-yargi-kararlari-isiginda-incelenmesi\/\" aria-label=\"Read more about Tutuklaman\u0131n Hukuki Niteli\u011fi ve Yarg\u0131 Kararlar\u0131 I\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u0130ncelenmesi\">Devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":225,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[99,86,159,160,98,155,158,157,156,154],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized","tag-adli-kontrol","tag-aym","tag-mahkumiyet","tag-sulh-ceza-hakimligi","tag-tutuklama","tag-tutuklama-sartlari","tag-tutukluluga-itiraz","tag-tutukluluk-degerlendirmesi","tag-tutukluluk-incelemesi","tag-tutukluluk-suresi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/226"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.agorahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}